← Back to blog

Zwaar weer op komst: waarom faillissementen toenemen

Faillissementen nemen de komende jaren naar verwachting toe. Vier ontwikkelingen die je als ondernemer in de gaten moet houden.

Eddy Korevaar·
A stylized illustration of a rainy city street at dusk, featuring two silhouetted figures walking with umbrellas past illuminated storefronts.
EK

Eddy Korevaar MBA

Oprichter & Overnamespecialist, Vestdijk OFS

Leestijd: 7 min

Als strateeg blijf ik altijd vooruitkijken, hoe lastig dat in deze tijd ook is. En wat ik zie: de komende jaren wordt het voor veel ondernemers niet gemakkelijker. Rabobank verwacht dat het aantal faillissementen de komende twee jaar weer oploopt. Wat komt er op je af, en wat kun je er nu al aan doen?

Geen paniek, wel een reden om op tijd te kijken. In deze blog loop ik vier ontwikkelingen langs, laat ik zien wat de cijfers zeggen en geef ik je drie vragen waarmee je vandaag kunt beginnen.

In het kort

  • ✓Rabobank verwacht bijna 15 procent meer faillissementen in 2026 en nog eens 12 procent in 2027.
  • ✓De coronabelastingschuld moet uiterlijk 1 oktober 2027 zijn afgelost.
  • ✓Vier ontwikkelingen spelen mee: AI, geopolitiek, klimaat en de nasleep van corona.
  • ✓Herken de signalen op tijd: hoe eerder je beweegt, hoe meer opties je hebt.

Vier ontwikkelingen die ertoe doen

Er zijn een aantal ontwikkelingen die van belang zijn. De vraag is altijd: welke heeft het meeste invloed, en hoe weten ondernemers daarvan te profiteren? Ik benoem er vier.

Artificial Intelligence (AI)

Net als eerdere technologische ontwikkelingen zal AI een enorme impact hebben op de bedrijvigheid wereldwijd. In welke mate dat de winstgevendheid van bedrijven gaat beïnvloeden, is nog lastig te zeggen. De investeringen in de aanbieders zijn enorm en alles wat chips produceert, is booming, maar komen die investeringen ook terug bij aanbieders en gebruikers van AI? Wie het weet, mag het zeggen: er zijn voldoende mensen, met of zonder eigen belang, die dat denken te kunnen voorspellen.

Eén ding is duidelijk: het gebruik groeit snel. Volgens het CBS gebruikte in 2025 een derde van de bedrijven met 10 of meer werkzame personen AI, tegenover bijna een kwart in 2024. Bij microbedrijven met 2 tot 10 werkzame personen is dat nog geen 14 procent. Wie AI inzet, doet dat vooral voor marketing en verkoop.

Geopolitieke ontwikkelingen

Met de diverse oorlogen en conflicten wereldwijd wordt het niet rustiger. De olieprijs is in beweging en de uitgaven aan wapentuig nemen toe. Je kunt je geld maar één keer uitgeven: hogere defensie-uitgaven zullen naar verwachting de productiekosten en de belastingen doen stijgen. Ook geen positieve ontwikkeling.

Volgens het Economisch Kwartaalbericht van juni 2026 van Rabobank veroorzaakt de Midden-Oostencrisis "economische pijn, maar geen recessie". De inflatie liep in juli op naar 2,9 procent, vooral door hogere energieprijzen. Voor de industrie verwachtte Rabobank in de tweede helft van 2026 meer tegenwind, omdat hoge energieprijzen wereldwijd spelen en niet alleen in Europa.

Klimaatverandering

Dit is al decennia een voortkabbelend issue, maar het lijkt nu serieuzer te worden: opwarming van de aarde, elektrificatie en meer actuele zaken waarbij de kosten vaak vóór de baten uitgaan. De onzekerheid rond het bouwen van woningen (stikstof), het aansluiten van nieuwbouw op het elektriciteitsnet en het voortbestaan van de boeren komt daar nog bij.

Het stroomnet is voor veel ondernemers al een praktisch probleem. Sinds 1 juli 2026 komen volgens de Rijksoverheid ook kleinverbruikers, waaronder het mkb, op de wachtlijst voor extra transportcapaciteit. Bestaande aansluitingen blijven gewoon werken, en wie vóór die datum een aanvraag deed, krijgt in de meeste gevallen nog een aansluiting. Wil je uitbreiden of van gas op stroom overstappen, dan kan het langer duren dan je had gepland.

De nasleep van corona

Corona is alweer even geleden, maar heeft wereldwijd een wissel getrokken op de portemonnee van landen en bedrijven. De schulden staan voor een belangrijk deel nog open, en daar moet vijf jaar later iets mee gebeuren. De overheidsschulden nemen verder toe en sommige bedrijven zullen mogelijk moeten stoppen vanwege de openstaande bedragen. Rabobank sorteert daar al op voor.

Het gaat nog steeds om grote bedragen. Volgens de Belastingdienst hadden in augustus 2026 nog ruim 79.000 ondernemers een betalingsregeling voor een coronaschuld, met samen nog ruim 2,3 miljard euro aan openstaande schuld. Een deel van hen loopt achter met betalen.

Wat de cijfers zeggen

Rabobank heeft zijn verwachting bijgesteld. Na een lager aantal faillissementen in 2025 verwacht de bank voor de komende twee jaar weer een stijging:

Verwachte stijging van het aantal faillissementen (Rabobank)

bijna +15%

2026

+12%

2027

Het beeld in 2026 is wisselend. Volgens de maandcijfers van het CBS lag het aantal faillissementen in maart (+12%) en augustus (+9%) hoger dan een jaar eerder, en in april (−12%), juni (−4%) en juli (−11%) juist lager. In september gingen 320 bedrijven failliet, 16 procent meer dan een jaar eerder. Eén maand zegt weinig. Het gaat om de lijn over de komende jaren.

En die lijn kan worden versterkt door de coronaschuld. Ondernemers moeten hun openstaande coronabelastingschuld volgens de standaardregeling in 60 termijnen aflossen, uiterlijk op 1 oktober 2027. Onder voorwaarden is verlenging mogelijk, maar voor een deel van de bedrijven blijft de aflossing zwaar. Dat kan de faillissementscijfers de komende periode verder opdrijven.

Voor veel ondernemers wordt de druk dus niet minder, maar juist groter.

Herken de signalen op tijd

Faillissementen komen zelden uit de lucht vallen. Meestal zijn er maanden eerder signalen die je kunt herkennen, als je ernaar durft te kijken:

Signalen dat het gaat knellen

  • Je kasstroom wordt structureel krapper. Het gaat niet om één slechte maand, maar om een trend.
  • Betalingen schuiven op. Bij de Belastingdienst, leveranciers of de verhuurder.
  • De bank wordt kritisch of vraagt steeds meer informatie.
  • De omzet loopt terug, terwijl de vaste lasten doorlopen. Dan ontstaat er een tekort voordat je het doorhebt.
  • Je ligt er wakker van. Dat is vaak het eerste teken, en het wordt meestal onderschat.

Herken je er één of meer? Wacht dan niet af. Hoe eerder je in beweging komt, hoe meer opties je nog hebt. Bij tijdige raadpleging blijkt in de meeste gevallen een levensvatbare en structurele oplossing mogelijk.

Wat kun je nu doen?

Of je nu door corona wordt achtervolgd of met een ander fenomeen te maken krijgt: het wordt de komende jaren niet gemakkelijker. Er liggen ook grote uitdagingen: zaken waarvan je soms wakker ligt en waar je als ondernemer iets mee wilt of moet. Begin bij drie vragen:

Drie vragen voor jezelf

  1. 1

    Heb ik zicht op mijn kasstroom voor de komende twaalf maanden? Werk een eenvoudig scenario uit en vergelijk het elke maand met de werkelijkheid. Hoe dat werkt, lees je in Een zonnig voorjaar, voor ondernemers storm op komst.

  2. 2

    Wat staat er nog open, en kan ik dat dragen? Denk ook aan de coronabelastingschuld. Weet je niet hoe je de aflossing gaat volhouden, ga dan niet wachten tot het knelt.

  3. 3

    Praat ik op tijd met de bank en andere betrokkenen? Ondernemers wachten vaak tot de bank ze dwingt een adviseur in te schakelen. Dan is de vrijheid van handelen beperkt. Lees Zwaar weer trotseren in tijden van crisis.

Blijf op koers

Of je nu in zwaar weer zit, of je je afvraagt hoe je de komende 3 tot 5 jaar in dat geweld op koers blijft: het is verstandig om te sparren met een ervaren bedrijfsadviseur. Samen kies je zoveel mogelijk de juiste koers en maak je verstandige keuzes. Zit je al in zwaar weer? Bekijk dan Eerste hulp bij zwaar weer.

Even sparren over de komende jaren?

Geen theoretische verhalen, maar een eerlijk gesprek over jouw situatie. Laat je gegevens achter voor een vertrouwelijk gesprek met Eddy Korevaar.

Veelgestelde vragen

Neemt het aantal faillissementen de komende jaren toe?
Rabobank verwacht na een lager aantal in 2025 voor 2026 een stijging van bijna 15% in het aantal faillissementen, gevolgd door nog eens 12% in 2027. Het is een verwachting en geen zekerheid. Het CBS meldt in 2026 een wisselend beeld: in sommige maanden meer, in andere maanden minder faillissementen dan een jaar eerder. In september waren het er 16 procent meer.
Tot wanneer moet de coronabelastingschuld zijn terugbetaald?
Volgens de standaardregeling van de Belastingdienst los je de uitgestelde belastingschuld af in 60 termijnen, uiterlijk op 1 oktober 2027. Onder voorwaarden is verlenging mogelijk. Kijk voor jouw situatie op belastingdienst.nl of overleg met je adviseur of accountant.
Hoeveel ondernemers hebben nog een coronaschuld?
Volgens de Belastingdienst hadden in augustus 2026 nog ruim 79.000 ondernemers een betalingsregeling voor een coronaschuld, met samen nog ruim 2,3 miljard euro aan openstaande schuld. Een deel van hen loopt achter met betalen.
Welke ontwikkelingen hebben de komende jaren de meeste invloed op ondernemers?
Vier ontwikkelingen springen eruit: de opkomst van AI, geopolitieke spanningen en stijgende kosten, klimaatverandering en de bijbehorende kosten, en de nasleep van corona met de openstaande schulden. Welke het meeste invloed heeft, verschilt per sector en per bedrijf.
Wat betekent netcongestie voor mijn bedrijf?
Het stroomnet is op veel plekken vol. Sinds 1 juli 2026 komen ook kleinverbruikers, waaronder het mkb, op de wachtlijst voor extra transportcapaciteit. Bestaande aansluitingen blijven werken. Wil je uitbreiden of van gas op stroom overstappen, houd dan rekening met een langere doorlooptijd.
Wanneer is het verstandig een bedrijfsadviseur in te schakelen?
Liefst voordat de bank je daartoe dwingt. Dan heb je nog de vrijheid om zelf de koers te bepalen. Sparren met een ervaren bedrijfsadviseur helpt om verstandige keuzes te maken, ook als je bedrijf nog gezond is maar je de komende 3 tot 5 jaar op koers wilt blijven.
Wat kan ik doen als mijn bedrijf in zwaar weer komt?
Stil blijven zitten is geen optie. Een quick scan laat binnen enkele weken zien hoe urgent de situatie is en welke acties nodig zijn, waarna je een actieplan opstelt en uitvoert. Hoe dat in zijn werk gaat, lees je op de pagina Eerste hulp bij zwaar weer.
Eddy Korevaar

Ing. Eddy Korevaar MBA — Founder van Vestdijk OFS. Expert in strategisch bedrijfsadvies, financiering en bedrijfsovername voor het MKB.